ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಧರ್ಮರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಸಡಗರದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಬೆಂಗಳೂರು ಕರಗ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಈ ಬಾರಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಂದು ಶಕ್ತ್ಯೋತ್ಸವದ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. 11 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಈ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಚ್ 24 ರಂದು ಧ್ವಜಾರೋಹಣದ ಮೂಲಕ ಚಾಲನೆ ಸಿಗಲಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 30 ರಂದು ಹಸಿ ಕರಗ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯ ಹಾಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನೂತನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದಿನಾಂಕ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಾಂಗಣ ಸಿದ್ಧತೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಕರಗ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ಧೂರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವ ರಾಮಲಿಂಗಾ ರೆಡ್ಡಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕರಗ ಎಂದರೇನು?“ಕರಗ” ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ; ಅದು ಶಕ್ತಿಯ, ನಂಬಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತ. ಕರಗವು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪವಿತ್ರ ಕುಂಭದಂತೆ ಕಾಣುವ ದೈವೀ ಪ್ರತಿಕೃತಿ. ಅದನ್ನು ಪೂಜಾರಿ ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸಮತೋಲನದಿಂದ ಹೊತ್ತು ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಭಕ್ತರ ಮನೆಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಾಗಿದೆ.ಕರಗವು ದ್ರೌಪದಿ ಅಮ್ಮನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ದ್ರೌಪದಿ ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಶಕ್ತಿರೂಪವನ್ನು ಕರಗದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಬೆಂಗಳೂರು ಕರಗದ ಇತಿಹಾಸಬೆಂಗಳೂರು ಕರಗ ಉತ್ಸವದ ಇತಿಹಾಸವು ಸುಮಾರು 800 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಿಗಲರ ಸಮುದಾಯವು ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಂಪರೆ ಬಲವತ್ತಾಯಿತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದ್ರೌಪದಿ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಆದಿಶಕ್ತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು. ಆಕೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವರ್ಷಾವರ್ತಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆಯೂ, ಸಮೃದ್ಧಿಯೂ ದೊರಕುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.ಧರ್ಮರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಕರಗ ಉತ್ಸವದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲೇ ಧ್ವಜಾರೋಹಣದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಶಕ್ತ್ಯೋತ್ಸವದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.ಕರಗ ಯಾಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?ಕರಗವು ಶಕ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ರೌಪದಿ ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಏಕತೆ, ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗೆ – ನಗರಕ್ಕೆ ಕೇಡು ಬಾರದಂತೆ ದೇವಿಯ ಕೃಪೆ ಇರಲಿ ಎಂಬ ಭಕ್ತಿ.
- ಸಮುದಾಯದ ಏಕತೆಗಾಗಿ – ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಹಬ್ಬ.
- ಪರಂಪರೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು – ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೊಂಡಿ.
- ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ – ಉಪವಾಸ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ.
11 ದಿನಗಳ ಕರಗ ಉತ್ಸವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು1. ಧ್ವಜಾರೋಹಣಮಾರ್ಚ್ 24 ರಂದು ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರಗ ಉತ್ಸವದ ಆರಂಭದ ಸಂಕೇತ.2. ವೀರಕುಮಾರರ ದೀಕ್ಷೆವೀರಕುಮಾರರು ವಿಶೇಷ ವ್ರತ ಕೈಗೊಂಡು ದೇವಿಯ ಸೇವೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.3. ಹಸಿ ಕರಗಮಾರ್ಚ್ 30 ರಂದು ನಡೆಯುವ ಹಸಿ ಕರಗವು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಕ್ತ್ಯೋತ್ಸವದ ಮುನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ.4. ಶಕ್ತ್ಯೋತ್ಸವ – ಏಪ್ರಿಲ್ 1ಉತ್ಸವದ ತಾರಕ ಕ್ಷಣ. ಕರಗವನ್ನು ಪೂಜಾರಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತರು ದೀಪ ಹಿಡಿದು ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.5. ಅರಿಶಿನ ಕುಂಕುಮಮಹಿಳೆಯರು ದೇವಿಗೆ ಅರಿಶಿನ ಕುಂಕುಮ ಅರ್ಪಿಸಿ ಕುಟುಂಬದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.16ನೇ ಬಾರಿಗೆ ಕರಗ ಹೊರುವ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಈ ಬಾರಿ ಎ. ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ 16ನೇ ಬಾರಿ ಕರಗ ಹೊರಲಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ 15ನೇ ಬಾರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕರಗ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಈ ಬಾರಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭಕ್ತರ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಶಕ್ತ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಕರಗ ಹೊರುವ ಪೂಜಾರಿಯು ವಿಶೇಷ ದೀಕ್ಷೆ, ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ.ಕರಗ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವೈಭವಕರಗ ಮೆರವಣಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶ, ಚಿಕ್ಕಪೇಟೆ, ಶಿವಾಜಿನಗರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವೆಡೆ ಭಕ್ತರು ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತು ಕರಗಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳು, ಡೊಳ್ಳು-ಕುಣಿತ, ವೀರಕುಮಾರರ ಕತ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಉತ್ಸವದ ವೈಭವ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೆರವಣಿಗೆ ಬೆಳಗಿನಜಾವ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಳೆ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.ಕರಗ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಬೆಂಗಳೂರು ನಗರವು ಐಟಿ, ಆಧುನಿಕತೆ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಆದರೆ ಕರಗ ಉತ್ಸವವು ಈ ನಗರದ ಪರಂಪರೆಯ ಬೇರುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಭಾಷೆಗಳ ಜನರು ಒಂದಾಗಿ ಕರಗ ಆಚರಿಸುವುದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳುಈ ಬಾರಿ ಕರಗ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ, ಜನಪದ ನೃತ್ಯ, ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಅಲಂಕಾರ ಹಾಗೂ ಭವ್ಯ ವೇದಿಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಚಿಂತನೆ ನಡೆದಿದೆ.ಕರಗದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶಕರಗ ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದು – ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಇದೆ. ದ್ರೌಪದಿ ದೇವಿಯಂತೆ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ ದೈವ ಕೃಪೆ ಸದಾ ಜೊತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ಕರಗ ಉತ್ಸವವು ಕೇವಲ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ; ಅದು ನಗರದ ಆತ್ಮ. ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಪರಂಪರೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿರುವ ಈ ಮಹೋತ್ಸವವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬೆಂಗಳೂರಿಗನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಆಚರಣೆ.11 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಅನುಭವ. ಧರ್ಮರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಶಕ್ತಿಯ ಈ ಜ್ಯೋತಿ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ತರಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ ಎಲ್ಲರದು.ಈ ಬಾರಿ 16ನೇ ಬಾರಿ ಕರಗ ಹೊರುವ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತರ ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಅದ್ಧೂರಿ ಶಕ್ತ್ಯೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ನಗರ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ನೀವು ಕೂಡ ಈ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ!