ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು, ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು, ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದು, ಯೋಚಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಅಸಾಧಾರಣ ಅಂಗವಿದೆ. ಅದು ಮಾನವ ಮೆದುಳು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ಸೂಪರ್ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ, ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಯಂತ್ರ ಮಾನವರೊಳಗೆ ಇರುವುದೇ ಮೆದುಳು. ಈ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಆ ಮೆದುಳಿನ ಕೆಲವು ಅದ್ಭುತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.ಮೆದುಳು: ಕೇವಲ 1.4 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ, ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರಮಾನವ ಮೆದುಳಿನ ತೂಕ ಸರಾಸರಿ 1.2 ರಿಂದ 1.4 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆ? ನಮ್ಮ ದೇಹ ಬಳಸುವ ಶಕ್ತಿಯ 20% ಕೇವಲ ಮೆದುಳು ಬಳಸುತ್ತದೆ! ಅದು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ ಕೆಲಸ ನಿಲ್ಲೋದಿಲ್ಲ.ನಾವು ನಿದ್ರಿಸುವಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಸ್ಮೃತಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅನಾವಶ್ಯಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ದಿನದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ‘ನರವ್ಯೂಹ’ಗಳ ರಹಸ್ಯಮೆದುಳು ಸುಮಾರು 86 ಬಿಲಿಯನ್ ನ್ಯೂರಾನ್ಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನ್ಯೂರಾನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ನ್ಯೂರಾನ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನೇ ಸಿನ್ಯಾಪ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಿನ್ಯಾಪ್ಸ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಒಂದು ಮಾಹಿತಿ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ ಅಥವಾ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ತಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅದು ಮಿಂಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂರಾನ್ಗಳಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಮೆದುಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಮಿಲಿಸೆಕೆಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮಾನವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ.
ಮೆದುಳು ಹೇಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತದೆ?ನಾವು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅದು ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮ.ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಯೋಚನೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಅಭ್ಯಾಸ—all are built by ನ್ಯೂರಾನ್ಗಳ ಮಾರ್ಗಗಳು.ಹೊಸ ವಿಷಯ ಕಲಿತಾಗ, ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನೂತನವಾಗಿ ಕಲಿಯುವುದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ.ಹೀಗಾಗಿ, ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ‘ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಕಟ್ಟಡ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು’ ನಡೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ.ಭಾವನೆಗಳಿಗೂ ವಿಜ್ಞಾನವೇ ಕಾರಣನಮ್ಮ ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ, ಒತ್ತಡ, ಪ್ರೇರಣೆ—ಇವೆಲ್ಲದರ ಹಿಂದೆ ಕೆಮಿಕಲ್ ಮೆಸೆಂಜರ್ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
- ಡೊಪಮೈನ್ → ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣ
- ಸೆರೋಟೊನಿನ್ → ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಸಹಾಯಕ
- ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್ → ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಬೆಳೆಸುವ ಹಾರ್ಮೋನ್
- ಕೊರ್ಟಿಸೋಲ್ → ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಾಗ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಹಾರ್ಮೋನ್
ಮೆದುಳು ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಾಗ ನಾವು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತೇವೆ.ಮೆದುಳು–ದೇಹ ಕನೆಕ್ಷನ್: ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತರುಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಏಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ?ಅಥವಾ ಆತಂಕದಲ್ಲಿ ಕೈಗಳು ನಡುಗುವುದೇಕೆ?ಅದರ ಕಾರಣ, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ದೇಹದ ನರಮಂಡಲ ನೇರವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ.ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾವನೆ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ, ವ್ಯಾಯಾಮ—ಇವು ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಒಳ್ಳೆಯದು.ಮೆದುಳಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ—ನಾವು ಬಳಸುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ“ಮೆದುಳು ಕೇವಲ 10% ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂಬ ಮಾತು ಜನಪ್ರಿಯವಾದರೂ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವಲ್ಲ.ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಕಾರ ನಾವು almost ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ—ಆದರೆ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.ಆದರೂ, ಒಂದು ವಿಷಯ ನಿಜ:ಮೆದುಳಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಸೀಮ.ನಮ್ಮ ಕಲಿಕೆ, ನೆನಪಿನ ವಿಧಾನ, ತೀರ್ಮಾನಿಸುವ ಶಕ್ತಿ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಾಡಲು ಸರಳ ವಿಜ್ಞಾನಾಧಾರಿತ ಸಲಹೆಗಳು
- ಪ್ರತಿದಿನ 15–20 ನಿಮಿಷ ಓದಿ
- ಹೊಸ ಭಾಷೆ ಕಲಿಯಿರಿ
- ಪಜಲ್, ಸುಡೋಕು, ಲಾಜಿಕ್ ಗೇಮ್ಗಳನ್ನಾಡಿ
- ಒಳ್ಳೆಯ ನಿದ್ರೆ ಪಡೆಯಿರಿ
- ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಓಮೆಗಾ-3 ಇರುವ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ
- ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ
- ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಿರಿ
ಇವು ನ್ಯೂರಾನ್ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಯೋಚನೆ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.ಸಾರಾಂಶಮಾನವ ಮೆದುಳು ನಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಮರಣದವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಲಿಯುವ, ಬದಲಾಗುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಧಾರಣ ಅಂಗ. ವಿಜ್ಞಾನ ಇನ್ನೂ ಮೆದುಳಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.ಆದರೆ ಒಂದೇ ವಿಚಾರ ಖಚಿತ—ನಾವು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುತ್ತೇವೋ, ಅದು ಅಷ್ಟೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಇರುವ ಈ ಸೂಪರ್ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ವಿಜ್ಞಾನ!