ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಮೇಲ್ನೋಟ ಹಾಕಿದಾಗ ಕಾಣಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯವೆಂದರೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಆಕಾಶ. ಆದರೆ ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ — ಆಕಾಶ ಏಕೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ? ಅದು ಕೆಂಪು, ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಏಕೆ?ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಂದು ನಾವು ಸರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ನಿಜವಾಗಿ ಯಾವ ಬಣ್ಣದದು?ನಾವು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅದು ಹಲವು ಬಣ್ಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸಿದವರು Isaac Newton.ಅವರು ಪ್ರಿಸಮ್ (Prism) ಮೂಲಕ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಅದು ಏಳು ಬಣ್ಣಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆ ಏಳು ಬಣ್ಣಗಳು:
- ಜಾಂಬೂಳ (Violet)
- ಇಂಡಿಗೋ (Indigo)
- ನೀಲಿ (Blue)
- ಹಸಿರು (Green)
- ಹಳದಿ (Yellow)
- ಕಿತ್ತಳೆ (Orange)
- ಕೆಂಪು (Red)
ಈ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ VIBGYOR ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ರೇಲೀ ವಿಕಿರಣ (Rayleigh Scattering) ಎಂದರೇನು?
ಆಕಾಶ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೇ ರೇಲೀ ವಿಕಿರಣ (Rayleigh scattering).ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಅದು ಗಾಳಿಯ ಅಣುಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಳೆ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ವಿವಿಧ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಚದುರಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನೇ ವಿಕಿರಣ (Scattering) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿಕ್ಕ ತರಂಗದೈರ್ಘ್ಯ (Short Wavelength) ಹೊಂದಿರುವ ಬಣ್ಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವಿಕಿರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಜಾಂಬೂಳ ಬಣ್ಣಗಳು ಚಿಕ್ಕ ತರಂಗದೈರ್ಘ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚದುರಿಬಿಡುತ್ತವೆ.ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ಜಾಂಬೂಳಕ್ಕಿಂತ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮಗೆ ಆಕಾಶ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ ಕೆಂಪಾಗುವುದೇಕೆ?ಸಂಜೆ ಅಥವಾ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸೂರ್ಯನು ತಗ್ಗಿ ಕಾಣುವಾಗ ಆಕಾಶ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಕಾರಣ ಅದೇ ರೇಲೀ ವಿಕಿರಣ.ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಭೂಮಿಗೆ ತಲುಪಲು ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕು. ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಬೆಳಕು ಬಹುತೇಕ ಚದುರಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘ ತರಂಗದೈರ್ಘ್ಯ (Long Wavelength) ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣಗಳು ಮಾತ್ರ ನಮಗೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಆಕಾಶ ಯಾವ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ?ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ರೇಲೀ ವಿಕಿರಣ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.Moon ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ ಆಕಾಶ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ — ದಿನದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ!ಇದರಿಂದ ನಾವು ತಿಳಿಯುವುದು ಏನೆಂದರೆ, ಆಕಾಶದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ವಾತಾವರಣವೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.
ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ಪಾತ್ರEarth ನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕ ಅನಿಲಗಳಿವೆ. ಈ ಅನಿಲಗಳ ಅಣುಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿ ನೀಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಚದುರಿಸುತ್ತವೆ.ವಾತಾವರಣದ ದಪ್ಪ, ಮಾಲಿನ್ಯ, ಧೂಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳೂ ಆಕಾಶದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
- ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಆಕಾಶ ಮಸುಕಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು
- ಮಳೆಯ ನಂತರ ಆಕಾಶ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ
ಇನ್ನೊಂದು ಕುತೂಹಲಕರ ವಿಚಾರಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅದು ನೀಲಿ ಗ್ರಹದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೇವಲ ಸಮುದ್ರಗಳೇ ಅಲ್ಲ, ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ವಿಕಿರಣವೂ ಆಗಿದೆ.ಇದರಿಂದಲೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು “Blue Planet” ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆಆಕಾಶ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ:
ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಹಲವು ಬಣ್ಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಗಾಳಿಯ ಅಣುಗಳಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ವಿಕಿರಣ ನೀಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಚಿಕ್ಕ ತರಂಗದೈರ್ಘ್ಯ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ಸಂವೇದನೆಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳು ಸೇರಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.ಪ್ರತಿ ದಿನ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಆಕಾಶದ ಹಿಂದೆ ಇಷ್ಟು ಅದ್ಭುತ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ.ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ಮೇಲ್ನೋಟ ಹಾಕಿದಾಗ, “ಆಕಾಶ ಏಕೆ ನೀಲಿ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಹಲವು ಬಣ್ಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಗಾಳಿಯ ಅಣುಗಳಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ವಿಕಿರಣ ನೀಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಚಿಕ್ಕ ತರಂಗದೈರ್ಘ್ಯ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ಸಂವೇದನೆಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳು ಸೇರಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.ಪ್ರತಿ ದಿನ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಆಕಾಶದ ಹಿಂದೆ ಇಷ್ಟು ಅದ್ಭುತ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ.ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ಮೇಲ್ನೋಟ ಹಾಕಿದಾಗ, “ಆಕಾಶ ಏಕೆ ನೀಲಿ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ.ಇಂತಹ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಜ್ಞಾನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್ ಅನ್ನು ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.